خانه / مقاله و مطالب / BBC فارسی: نوشتاری در مورد نمایشگاه Inside Out Iran
ابراهیم در موقیعتی هنری از بلک هند

BBC فارسی: نوشتاری در مورد نمایشگاه Inside Out Iran

هفته‌ی گذشته نوشتاری از بی‌بی‌سی فارسی به قلم محمد عبدی، منتقد هنری منتشر شد که در مورد نمایشگاه Inside Out Iran بود. این نمایشگاه چندی پیش در یکی از گالری‌های شهر لندن برگزار شد و تعدادی از آثار هنرمندان خیابانی ایرانی در آن به نمایش درآمد. از شما دعوت می‌کنیم این نوشتار را مطالعه کنید.

هواپیمای آنارشی اثر ایل
هواپیمای آنارشی اثر ایل

نمایشگاهی از آثار هنرمندان گرافیتی مقیم داخل و خارج از ایران به تازگی در گالری “ریچ میکس” در شرق لندن برپا شد؛ نمایشگاهی با عنوان “روی دیگر ایران” که آثاری از هنرمندان غالباً جوانی ارائه می کند که با نوعی گرافیتی و هنر دیواری سعی دارند به جریان های تثبیت شده پشت پا بزنند، از این رو نام های انتخابی این هنرمندان برای خودشان هم غریب به نظر می رسد: بلک هند، سی کی وان، ایل، اف آر زی، پی اس تی و…

این نمایشگاهی است به کوریتوری شقایق سیروس و رویا عرب که پیشتر یک بار در غرب لندن با عنوان “نمایشگاه هنر شهری ایران” به نمایش گذاشته شده بود و این بار با اضافه شدن چند اثر تازه و یک شب موسیقی با هنرنمایی لیتل میس اسپکتا، رویا عرب، ادیب رستمی، پویا محمودی، محمد موسوی، پویا احصایی و لافاندا به برنامه ویژه ای درباره ایران در یک مرکز هنری شناخته شده در شرق لندن بدل شده است.

رویا عرب یکی از کوریتورهای نمایشگاه به بی بی سی فارسی می گوید: “نمایشگاه هنر شهری ایران از گفت و گویی بین من و شقایق[سیروس] شکل گرفت، وقتی که به یک محل مناسب برای برگزاری این نمایشگاه در غرب لندن برخوردیم. شقایق برای این نمایشگاه چهره های مختلفی از هنر گرافیتی از چهره های پیشگام تر مثل سی کی وان و بلک هند تا چهره های جوان مثل ایل را دعوت کرد.”

هنرمندان این نمایشگاه برای مخاطب نام های آشنایی نیستند.

عرب می گوید: “در حالی که هنر معاصر ایران از فرصت شناخته شدن در خارج از ایران استفاده می کند، هنرمندان جوان گرافیتی کمتر فرصت ارائه کارشان در خارج از ایران را داشته اند. این نمایشگاه فرصتی بود که دیوارهای غربی با آثار هنرمندان شهری داخل و خارج از ایران- در کنار هم- آراسته شوند.”

ابراهیم در موقیعتی هنری از بلک هند
ابراهیم در موقیعتی هنری از بلک هند

روانه شدن نمایشگاهی که در ابتدا در غرب لندن در ماه مارس برپا شده بود، به شرق لندن، اتفاق جالبی است از این رو که شرق لندن محل اصلی گرافیتی و نقاشی دیواری در این شهر پرهیاهو محسوب می شود.

هنر دیواری در ایران، پس از انقلاب اوج گرفت؛ هرچند تقریباً تمام نقاشی های دیواری در سطح شهرها مضامین تبلیغی سیاسی داشتند و به همین دلیل مراکز دولتی به هنرمندانی غالباً نه چندان زبده این فرصت را می دادند تا با نقاشی هایی که گاه بسیار هم ابتدایی و غیر هنری به نظر می رسیدند، مضامین مورد نظر را درباره شهدا و جنگ و انقلاب و اسلام تبلیغ کنند.

همین ایدئولوژی فرصت داد دیوارهای بزرگ بخصوص در شهر تهران با نقاشی – چه خوب یا بد- آراسته شوند. اما عجیب این که گرافیتی های تهران همپای نسل تازه تغییر کردند و از مسیر هدایت شده و تبلیغی پیشین فاصله گرفتند.

نسل بعدتر هنرمندان گرافیتی ایران به کسانی تعلق دارد که به هنر قبلی – و البته تمام هنر رایج و مقبول در ایران- اعتراض دارند و از هر فرصتی- مخفیانه یا با اجازه- برای ارائه آثار انتقادی خود استفاده می کنند. هرچند این فرصت ها در سال های اخیر به طرز چشمگیری افزایش یافته، اما نسل جدید هنرمندان گرافیتی در ایران باز با مشکلات زیادی روبروست تا آنجا که بسیاری از آنها به طور مخفیانه به کار خود ادامه می دهند.

نوع اعتراض این هنرمندان را در اثری از بلک هند در این نمایشگاه به روشنی می توان دید: “ابراهیم در موقعیتی هنری” مردی را تصویر می کند که ابراهیم وار تبر به دست گرفته و در حال بت شکنی است، اما بت های او مجسمه های “هیچ” پرویز تناولی هستند که در جهان شهرت یافته و با قیمت های بالا فروخته شده اند.

آیا تو چنان که می‎نمایی هستی از اف آر زی
آیا تو چنان که می‎نمایی هستی از اف آر زی

در اثری ضدجنگ از ABCNT سربازان اسلحه های خود را به یک گلدان نشانه گرفته اند و در اثری از اومت به نام سرباز، یک جوان معمولی که صورت او به شکل نقاشی است، یک تی شرت واقعی به تن دارد که بر روی آن نقشه ایران نقاشی شده و نوشته آن با حروف قرمز نگاه مخاطب را به خود جلب می کند: سرباز.

از چهره تختی تا حتی محمود دولت آبادی در این آثار راه دارند و اسطوره ها و داستان های کهن هم در برخی آثار نمود یافته اند؛ از جمله در اثری از سی کی وان به نام “دیو از شاهنامه” که در آن یک دیو دختری را بالای سر خود گرفته است: نوعی طعنه اجتماعی به وضعیت زنان که با دهان بسته شده دختر، معنای واضح تری می یابد.

نقش و نگارهای ایرانی هم جای خود را دارند و در آثار شقایق سیروس به اوج می رسند. برخی از آثار به ترکیبی از هنر دیواری و چیدمان نزدیک شده اند و برخی دیگر به نقاشی های معمول بر روی تابلو پهلو می زنند و از هنر دیواری فاصله گرفته اند. با این حال وجه مشترک همه آنها، جوانی و شر وشور پدید آورندگان آنهاست که با وجه اعتراض سیاسی- اجتماعی شان پیوند خورده است.

این هنرمندان- عامدانه یا غیرعامدانه- متفاوت اند. هر چند صرف متفاوت بودن یا تلاش برای تمایز، امتیاز نیست، اما نوعی شنا در خلاف جهت آب تلاش درخوری است که با پختگی بیشتر در آثار بعدی، می تواند راه ها و سبک و سیاق هر یک از آنها را شکل دهد و تثبیت کند.


 

منبع: بی‌بی‌سی فارسی       نویسنده: محمد عبدی

اشتراک گذاری:
کانال «چی رپ» در تلگرام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.