خانه / مصاحبه و پادکست / گفتگوی دو آهنگساز؛ مصاحبه سعید دهقان با مضراب
مصاحبه سعید دهقان مضراب
سعید دهقان و داریوش

گفتگوی دو آهنگساز؛ مصاحبه سعید دهقان با مضراب

علیرضا مضراب آهنگساز شناخته شده گروه دیوار مدتی است که شروع به بلاگ نویسی کرده و این طور که پیداست تمرکز اصلی‌اش بر روی بخش آهنگسازی و مهندسی صدا آثار موسیقی است.

وی اخیرا مصاحبه ای را با سعید دهقان، آهنگساز گروه چریک انجام داده است و این دو آهنگساز در مورد تولید آثار گفتگویی را با هم انجام داده‌اند. از آن جا که هر دوی این هنرمندان در زمینه آهنگسازی و مهندسی صدا فعالیت می‌کنند دور از ذهن نیست که این مصاحبه کمی فنی‌تر از سایر مصاحبه‌ها باشد.

مضراب این گفتگو را با عنوان «جستار ۱» معرفی کرده است که نوید از مصاحبه های بیشتر در آینده را می‌دهد. در ادامه این گفتگو را بخوانید:

کمی از جزئیات کار‌ها و مسولیت‌های خودت به عنوان تهیه‌کننده در آثاری که تا به امروز منتشر شده، برایمون بگو.

من عقیده‌ام بر اینه که بیت و تنظیم آهنگ بخشی از توانایی‌های یک تهیه‌کننده‌ی موسیقی می‌تونه باشه و بخش دیگر توانایی‌ها هم‌فکری با خواننده برای انتخاب موضوع و  نگاهی که خواننده به موضوع داره، جریان خوندن خواننده نسبت به چینش ضرب‌های آهنگ، به موقع تغییر دادن  ملودی‌ها و هماهنگ بودن احساس اجرا با بیت باشه.

من دو تا از آثار تو رو خیلی دوست دارم. یکی تک‌آهنگ «یکی مثل ما» از امید صفیر و دیگری مجموعه کوتاه «نوار» از آیین. به همین خاطر می‌خوام که بحث رو روی این دو اثر ادامه بدیم. یکم راجع به آهنگ «یکی مثل ما» و نحوه تولیدش برامون بگو. ایده اولیه و بیت چگونه شکل گرفت؟

موضوع آهنگ رو امید با من مطرح کرد. ایده در واقع یک داستان ۵ قسمتی بود که هر قسمتش یه قصه‌ی جداگونه داشت. ممکن بود ما به جای شخصیت‌های اصلی هر کدوم از قصه‌ها باشیم.

من بیت رو ساختم و به امید دادم. در‌نهایت با هم فکری تونستیم کار رو در بیاریم. من تو ساخت بیت به دلیل این که زمانش یه مقدار زیاد بود، بهتر بود کار رو تا حدودی از یکنواختی در بیارم تا گوش مخاطب خسته نشه و چون هر قسمت از شعر امید یه قصه‌ی جدید نسبت به قسمت های دیگه ی شعرش بود، من سعی کردم تو هر ورس یه کار جدید کرده باشم.

این آهنگ خیلی بازتاب خوبی برای ما داشت و انگیزه‌ای شد برای تولید آهنگ های بهتر.

جزئی‌تر بشیم. می‌خوام بدونم میکس برای تو و در آثار تو از کجا شروع می‌شه؟

موقع ساخت بیت یک سری ایده برای میکس به ذهنم می‌رسه که اکثرا یادداشت می‌کنم و تو مرحله‌ی میکس عملی می‌کنم. من خودم به این قضیه عادت دارم که بیشتر کار‌های بیت رو در مرحله‌ی میکس انجام بدم. به این صورت که وقتی می‌ریم برای ضبط، بیتی که روش خونده میشه شاید فقط ۳۰ درصد از چیزی باشه که پخش می‌شه.

در مرحله میکس، معمولا با چه صدایی شروع می کنی؟ و چه پردازش هایی روش انجام می‌دهی؟

اولین کاری که در میکس انجام می‌دهم اینه که همه‌ی لاین‌ها رو مطابق سلیقه‌ام اکولایز می‌کنم طوری که تداخل فرکانس بین صداها گوش رو اذیت نکنه و همه ی صداها کامل شنیده بشن. بعد هم صداها رو کمپرس می‌کنم که ترکیب خوبی بین فرکانس‌ها برقرار باشه.

من واسه میکس اولین موردی که باهاش شروع می‌کنم صدای خواننده است. در آهنگ یکی مثل ما بیت یه لوپ ساده بود که بعد از ضبط نهایی موقع میکس، بیت رو کلا عوض کردم. هم درام و هم ملودی‌ها.

حدس می‌زنم که میکس صدای امید یکم چالش برانگیز باشه. روند میکس وکال توی این کار چگونه بود؟

دقیقا همینطوره. صدای امید خیلی فراز و نشیب داره ولی چون با امید تو پروژه‌های زیادی همکاری داشتم تقریبا قلق صدای امید رو به‌دست آوردم.

به نظر من صدای خواننده در هیپ‌هاپ باید جوری میکس بشه که در نهایت به یک صدای گرم و دلنشین تبدیل بشه. چون امید موقع ادای کلمات خیلی محکم این کار رو می‌کنه یک سری از حروف مثل س، ش، خ، چ و ز ممکنه گوش رو اذیت کنه. این موضوع باید در میکس به کمک DeEsser بر‌طرف شه.

زنجیره‌ی افکت‌های استفاده شده روی وکال آهنگ «یکی مثل ما» از امید صفیر :

–  Izotope Ozone EQ
–  Waves CLA-2A
–  Waves RCompressor
–  Waves DeEsser
–  Izotope Ozone Reverb
–  Waves L2

از نگاه تو چی باعث می‌شه که میکس یک کار تموم شده تلقی بشه؟

به نظر من چیزی که می‌تونه در بسته شدن میکس موثر باشه اینه که وقتی حس می‌کنیم یه پروژه تموم شده، چند روز اون کارو گوش ندهیم.

چون وقتی مدام رو یه آهنگ کار می‌کنیم گوشمون به خوبی نمی‌تونه اون کار رو آنالیز کنه. برای همین یه چند روز وقفه می‌تونه تاثیر خوبی روی کیفیت بذاره.

به نظر من میکس یه کار زمانی تموم می‌شه که هیچ صدایی در کار تو ذوق شنونده نزنه و گوش خراش نباشه. یه اثر وقتی از مرحله ی میکس وارد مرحله‌ی مستر می‌شه که همه‌ی لاین‌ها به درستی آنالیز و افکت گذاری بشن که ما صدای کاملا تمیز و شفافی رو داشته باشیم.

Headroom نکته ایه که تو میکس باید رعایت بشه. یعنی Gain کار بین 6dB- تا 3dB- باشه تا تو مرحله‌ی مستر دستمون بیش‌تر باز باشه.

مجموعه «نوار» از آیین در واقع یک کار گروهی بود که تو هم عضوش بودی. یکم راجع به اون مجموعه و تجربه‌هات به عنوان تهیه‌کننده در یک پروژه گروهی که فکر کنم اولین کار گروهی تو و تشکل چریک بود، بگو.

اون پروژه تجربه‌ی جالبی بود چون در یه مدت زمان کوتاه کاملش کردیم و فکر کنم تا حدودی مورد استقبال قرار گرفت. حس خوبی بود چون تازه شروع به کار کرده بودیم و شوق زیادی واسه بستن اون آلبوم داشتیم.

هیپ‌هاپ و موسیقی الکترونیک ایران برای تهیه‌کنندگان تا حد خیلی زیادی موسیقی و هنر تجربی محسوب می‌شه و تجربه نقش مهمی در پیشرفت هنرمند‌های این دو سبک داره. آیا تو در کنار این تجربه منابع دیگه‌ای برای یادگیری موارد جدیدتر داشتی؟

من حس می‌کنم جذابیت این کار به همون تجربی بودنشه و چیزی اندازه‌ی تجربه نمی‌تونه در این مسیر به پیشرفت کمک کنه. دیدن ویدیوهای آموزشی یوتیوب هم تا حدودی می‌تونه موثر باشه. من خودم سری ویدیو‌های مسترینگ با ایزوتوپ اوزون و وبینار میکس وکال با پلاگین‌های ویوز رو پیشنهاد می‌کنم.

اشتراک گذاری:
کانال «چی رپ» در تلگرام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.