خانه / اخبار / مصاحبه روزنامه اعتماد با مستر کیلومیناتی و ژئو

مصاحبه روزنامه اعتماد با مستر کیلومیناتی و ژئو

Etemad Newspaper (04.04.94)
صفحه‌ی دوازده روزنامه اعتماد
دیروز چهارم تیرماه روزنامه‌ی اعتماد مصاحبه‌ای از مستر کیلوماتی و ژئو دوتا از هنرمندان خیابانی فعال در شهر تهران چاپ کرد. این مصاحبه در صفحه‌ی دوازدهم این روزنامه با عنوان «زیرزمین، سهم من از زمین فقط همین» جای گرفته است.
در ادامه می‌توانید متن این مصاحبه را بخوانید:
گرافیتی در خیابان متولد شده است در کوچه پس کوچه‌هایی که کسی به آنها توجه نمی‌کند و یکی از راه‌های اعتراض رنگ کردن در و دیوار با واژ‌ه‌های بسیار بزرگ و در اندازه‌های غول‌پیکر است. مصاحبه‌ای که می‌خوانید با دو تن از گرافیتی‌کارانی است که مدت‌ها در این حوزه فعالیت کرده‌اند. از دغدغه‌ها و مشکلات گرافیتی و لذتی که به آدم می‌دهد با ما صحبت کردند.
Mr.k: اگر دنبال هنر بودیم که می‌اومدیم تو کافه‌ها می‌نشستیم یا کلی راه دیگه هست که کارتو نشون بدی. کلا از نظر من تو فضای هنری حال حاضر، هنری توش نمونده و همه چی به فنا رفته، تو جمع‌های هنری که باشی صرفا یه سری ادا هست ولی یکی از چیزایی که خیلی واقعی‌تر مونده به خاطر سودی که توش وجود نداره در واقع همین گرافیتیه.
– خودتون رو معرفی کنید.
Mr.k: من Mr.k یا Mr. killuminati هستم. حتما بگید Mr رو بگید، اگه نگید اشاره به مفهومش دارید. من street artist هستم. متولد ١٣٧٢.
Geo: من Geo هستم. متولد ١٣٧٣ گرافیتی‌ کار می‌کنم.

– بهتره بگیم street artist یا گرافیتی‌کار؟
Mr.k: اگه فارسی بخوایم بگیم بهتره بگیم گرافیتی‌کار. گرافیتی خیلی گسترده‌تره که یه بخشی‌اش میشه street art یه بخشی‌اش میشه font  وحالا بخشای متفاوت دیگه‌ای هم داره.
Geo: مثل یه بیمارستان میمونه با بخش‌های مختلف.

– چند وقته گرافیتی‌کار هستید؟
Geo: حدود پنج، شش سالی میشه که فعالم.
Mr.k: سه، چهار سالی میشه که فعالیت می‌کنم.
– سبک کاری شما چیه؟
Mr.k: ما سبک نداریم. هرکاری که بخوایم می‌تونیم انجام بدیم. کار free hand داشتیم، کار stanseel داشتیم، اصلا دنبال سبک نبودیم. کار piece هم زدیم، مثل همون کار لعنت به ایلومیناتی ولی چون مخاطب زیادی نداره ترجیح میدیم بیشتر کارای دیگه کنیم.
– اولین بار چی باعث شد که به گرافیتی علاقه پیدا کنی؟ یا بهتره بپرسم گرافیتی برای خودت چی داره؟
Mr.k: نداشتن چارچوب، اون استرسش، راحت بودنش، تعداد بالای مخاطب، یه رسانه خیلی خوبه.
Geo: بیشتر حرفام با mr.k یکیه ولی برای من خیلی مهمه که یه مفهومی رو برسونم و خیلیا ببیننش و چیزی که من میگم رو رعایت کنن و به سمت یه چیز درستی برن.
Mr.k: مردم بعضی چیزا رو قبول نمیکنن ولی ماحرفمون رو می‌زنیم.
– چرا فکر می‌کنی چنین چیزی درمورد مردم ایران درسته؟ کاری کردی که جواب نگرفتی ازش؟
Geo: جواب می‌گیرم. حرف من اینه از ١٠٠ نفر یه نفر هم حرف منو بشنوه من کلی خوشحال میشم و برام کافیه.
– منظورت اینه که اگه ما جایی بزنیم لطفا اینجا آشغال نریزید برای نمونه میرن اونجا آشغال میریزن؟
Geo: نه منظورم اینه که حرف منو درک نمیکنن و مثلا میگم آب کم مصرف کنید، فقط میگن خوبه ایول کار خوبی زدی ولی کم‌مصرف نمی‌کنن. فقط حرف میزنن در موردش.
– تو چطور دنبال خلق یه اثر هنری هستی یا چیزی که مفهومی که تو میخوای رو برسونه؟ برات هنر مهم تره یا مفهوم؟
Mr.k: اگر دنبال هنر بودیم که می‌اومدیم تو کافه‌ها می‌نشستیم یا کلی راه دیگه هست که کارتو نشون بدی. کلا از نظر من تو فضای هنری حال حاضر، هنری توش نمونده و همه چی به فنا رفته، تو جمع‌های هنری که باشی صرفا یه سری ادا هست ولی یکی از چیزایی که خیلی واقعی‌تر مونده به خاطر سودی که توش وجود نداره در واقع همین گرافیتیه.
– خیلی‌ام این طور نیست الان کارای Banksy رو از روی دیوار میکنن و میفروشن.
Mr.k: بنکسی قضیه‌اش فرق داره راجع به تهران صحبت کنیم. تو تهرانشم پول درمیاد ولی میگم فعلا از نظر ما توی این قسمت خیلی art واقعی‌تر هست. یعنی تو می‌تونی واقعا توش پیام داشته باشی. کلا چون پول توش دخیل نیست خیلی تمیزتره.
– تا حالا به شما پیشنهاد شده در قبال پول بیاید جایی کاری پیاده کنید؟
Geo: آره صددرصد گفتن ولی ما نرفتیم اونجا کار بزنیم.
Mr.k: کار که خب فرق میکنه یکی هست میگه برای من لوگو بزن. ما حتی جایی رو رنگ کردیم که پول بگیریم ولی اینکه جایی رو گرافیتی کارکرده باشیم بهتره بگیم نه.
– کار اخیر شهرداری تهران، نمایشگاهی به وسعت یک شهر رو دیدید، نظر شما در مورد این کار چی بود؟
Mr.k: به نظر من که مسخره بود. به نظرم این برای این بود که الکی show off کنن که ما تو سال ٩۴ یه پروژه خوب هنری داشتیم. به نظرم همه اقداماتش بی‌فایده‌س.
– فکر می‌کنی خب به جای این کار چی کار کنه بهتره؟
Mr.k: شهرداری ساعت کارشو دو ساعت بیشتر کنه. کلا شغلای دولتی بیشتر دنبال کارنامه کاری هستن تا دنبال کار واقعی کردن. من این قضیه رو تو قسمت‌های کوچیک دیدم و تو قسمت‌های بزرگ‌ترم دیدم چه جوریه. مثلا ما تو یه مدرسه‌ای درس می‌خوندیم که تو کل سال یه دونه مسابقات ورزشی برگزار نمی‌کرد، یه دونه میز پینگ‌پنگ نداشت، کلا هیچی نداشت ولی آخر سال که می‌شد اینا می‌اومدن گزارش میزدن که ما سه تا جام برگزار کردیم ما این کارا رو کردیم و استعدادیابی کردیم. درصورتی که همه‌اش دروغ بود. اینا هم می‌گن ما اومدیم یه پروژه‌ای انجام دادیم که مردم با هنر آشنا بشن. چشم عموم مردم هنر رو دیده باشه. به نظرم اینا همش الکیه ویه سری پولایی که باید خرج بشه. در نهایت هدف اصلی سوده نه اینکه چشم مردم به هنر عادت کنه. خیلی راه‌های بهتری هست که میشه ازشون استفاده کرد ولی اینا دنبال گذروندن تایم مسوولیتشونن.
– گرافیتی ذاتا جرمه؟داری یه دیواری رو رنگ میکنی و یه کار هنری میکنی…
Mr.k: تو اگه بخوای آزادانه حرف بزنی و حرفاتم در راستای یک‌سری اهداف نباشه خب جرمه چه آهنگ باشه که بخونی چه تو امریکا چه تو ایران یا فرانسه، همه جای دنیا تو حرفی رو بزنی که رودیواره یا توی یه sound تو گوش‌های مردم جابه‌جا بشه به هر حال جرمه.

– کجاهای شهر بیشتر کار گرافیتی زدید؟ و چرا؟
Geo: همه جای شهر هر جا که دیوار باشه ما کار می‌کنیم.
Mr.k: همه جا کار کردیم ولی ولیعصر رو به همه جا ترجیح می‌دیم. چون بازدیدش زیاده. وبرای من خیابون نوستالژیکیه وکلا خیل باهاش حال می‌کنم. پیاده رو فرهنگی تهران میشه گفت هست .

– چرا گرافیتی‌کار‌ها با هم اختلاف و مشکل دارن؟
Mr.k: مشکل و اختلاف همه جا هست مثلا فجر سپاسی با پرسپولیس اختلاف داره و… هدف همه ما یکیه ولی یه جاهایی یه آرتیستی ترجیح میده یه کاری بکنه ولی یه سریا نه. هر کسی که داره این کارو انجام میده هدفش آگاه‌سازیه هدفش Hiphop هست البته کسی که بدونه داره چی کار میکنه. در کل هدف همه مون یکیه. اختلاف نظر هست ولی پشت هم هستیم به موقعش، جلوی شهرداری هستیم به موقعش. هر کمکی باشه به هم می‌کنیم ولی یه وقتایی  اختلاف نظر هست.
– شهرداری که کارای شما رو پاک می‌کنه چه حسی به شما دست میده؟
Mr.k: بستگی داره اینکه کی پاک بشه. یه کاری هست که قبل اینکه دیده بشه پاکش می‌کنن. مثلا ما تو یه روز دوتا کار زدیم ساعت ٣ یه کار زدیم واسه کم‌آبی و ساعت٣:٣٠ هم یه کار زدیم تو قیطریه و میرداماد نزدیکای همون خیابون. کاری که تو قیطریه زدیم یک سال بیشتر مونده. تو همون روز کار دیگه‌ای که زدیم در مورد عبادت بود، که اون کار در کمتر از پنج شیش ساعت پاک شده وقتی یکی ساعت ٩ رفته بوده عکس بگیره کار نبوده. میگم احساسش خیلی فرق داره. یه کاری که یه سال بیشتر می‌مونه پاکش هم کنن دمشون گرم که دیوارو دوباره تمیز کردن میری یه کار دیگه میزنی. ولی یه کاری که دو روز نمی‌مونه که چهار نفر ببین یه ذره احساس اینکه لعنت به تو که نذاشتی.
– چقدر طول می‌کشه یه کاری رو دیوار پیاده کنی؟
Mr.k: بستگی داره به اندازه کار و… یه کار بوده که ۴٠ دقیقه یه کار هم بوده شاید یه ربع.
– از چه رنگ‌هایی بیشتر استفاده می‌کنی؟
Geo Crew (35)
Mr.k: ما سعی می‌کنیم از همه رنگا استفاده کنیم ولی بیشتر از رنگ مشکی استفاده می‌کنیم.
– چرا؟ کاملا سلیقه‌ای از رنگ‌ها استفاده می‌کنید؟
Geo: آره اینجا واقعا همین طوری از رنگا استفاده می‌کنیم. کاملا دلبخواهی. به نظرم این دوره‌های هنری مختلفی که اومدن وقتشون تموم شده الان این هنر دوره‌ای هست که توشیم. رنگ رنگه دیگه.
Mr.k: نه نه این حرفا نیست اسپری رنگ هر کدوم ارزون‌تر باشه اونو می‌خریم. ولی اسپری مشکی از همه رنگا بهتره.
– اسپری رنگ چنده؟ و چقدر می‌تونی باهاش کاربزنی؟
Mr.k: اسپری ایرانی چهار تومن واسپری خارجی ١٠ تومن. بستگی داره یه کار هست که ممکنه پنج تا اسپری مصرف کنه.
– یعنی ممکنه ۵٠ هزار تومان برای یه کار هزینه کنی؟
Mr.k: آره دیگه ممکن هم هست یه کار بیشتر هم هزینه کنم براش.
– کار محبوبت کدومه؟
Geo: من اونی که به تلویزیون دارن حمله میکنن رو خیلی دوست دارم  ولی من بین کارام تبعیض قایل نمی‌شم.
Geo Crew (47)
Mr.k: من اون چهارتا بچه رو دوست دارم که وایستادن و میخواد با موشک کاشته بزنه بهشون. اون کاری که گفتم پاک کردن رو هم خیلی دوست داشتم اسمش pray بود.
(3)
– از روی کسی الگوبرداری می‌کنید؟
Mr.k: یعنی چی؟ کسی که می‌خواد الگوبرداری کنه واسه چی خب کار کنه خود اون طرف هست دیگه. حقیقتا من از artist خاصی الگو‌برداری نمی‌کنم واقعا اگه شخص خاصی بود خودم وارد این کارنمی شدم. کسی اونطوری نیست که بگم همه کاراشو دوست دارم ولی من تو هنرمندا 2pac shakoor رو دوست دارم. رپره ولی کتابم نوشته، فیلم هم بازی کرده مقاله‌ام نوشته، فعال حقوق بشره، آهنگ ساخته خیلی کارا کرده. به عنوان یه الگوی هنری 2pac، ولی به عنوان یه الگوی اخلاقی حضرت محمد (ص) واقعا.
– کار اصلیت چیه؟ واسه زندگیت چی کار می‌کنی؟
Mr.k: کار اصلی من که گرافیتیه. تراکت پخش می‌کنیم. هر کاری که پول رو زودتر بدن و زمان کمی بگیره کار کردم و زودتر بتونم اسپری بخرم. کار می‌کنم که هزینه خرجایی که دارم واسه کارا در بیاد و واسه طرحایی که تو ذهنمونه ولی با این پولای کم نمی‌تونیم عملیشون کنیم.
– اگه یه جا بهت بودجه بده بگه برو کاری رو که می‌خوای بزن انجام میدی؟ مثلا شهرداری که دیوارا هم دستشه.
Mr.k: نه اصلا من کلا از شهرداری بدم میاد ولی مثلا یه آدمی باشه که اسپانسر بشه و هدفاشم شبیه به ما باشه آره چرا که نه.
Geo: اگه کسی رو می‌شناسی معرفی کن.
– تو اول استنسیلارو درست می‌کنی بعد می‌بری پیاده‌اش می‌کنی؛ یا میری اونجا درست می‌کنی؟ جنسشون چیه؟
Mr.k: بستگی داره کارای بزرگو می‌بریم اونجا درست می‌کنیم. کاغذ و مقواست کلا که خیلی وقتا ممکنه با دست روش طرح بکشیم ولی اگه یه چیز سخت باشه چاپ می‌کنیم.
– حرف اصلی‌ای که می‌خواید با کشیدن طرحاتون بزنید چیه؟ راستی من اسم Geo رو که می‌شنوم یاد محیط زیست و زمین می‌افتم کارهات ربطی به این داره؟
Geo: نه اون ربطی نداره به اون تو لغتنامه دنبال اسم می‌گشتم دیدم یه کلمه Geography و دیدم که چه کلمه‌ای به این نزدیکه گذاشتتم Geo.
Mr.k: ما هدف ثابتی نداریم هر چیزی که مخ مارو درگیر کنه درموردش کار می‌کنیم. اصلا خوبی گرافیتی هم همینه یه بار درمورد یه چیزی کار میکنی فرداشم در مورد چیز دیگه. یه روز می‌تونی بیای در مورد قیمت زیاد چیپس و پنیر یه چی بگی یه روزم می‌تونی از یه سیاستمدار انتقاد کنی. این ویژگی hiohop است.
– کسی واسه یاد گرفتن اومده پیشت؟
Mr.k: آره ولی یاد دادن نداره که، البته یادم می‌دیم. کلا این سیستم نیاز به یادگیری خاصی نداره تو باید بیای تو خیابون و یه ذره خلاقیت و یه ذره جلوتر بودن از عموم مردم و یه ذره هم اسپری می‌خواد  همینا کافیه.
– ١٠ سال دیگه کجایی و داری چی کار می‌کنی؟
Mr.k: خیابون ولیعصرم دارم طرح میزنم.
شده بازداشتت کنن؟
Mr.k: آره صد در صد ولی دوست ندارم راجع بهش صحبت کنم.
Geo:  منو تابه حال نگرفتن. فرار کردم.
Mr.k: آره این فرار می‌کنه میان منو میگیرن.
– برای دونستن گرافیتی باید از Hip-hop  هم دونست؟
Mr.k: آره گرافیتی یه جزو کوچیکی از Hip-hop رو شامل میشه. نمیشه که تو راجع به تهران اطلاعات داشته باشی ولی در مورد ایران هیچی ندونی. البته جلوترین قسمت Hip-hop می‌تونم بگم هست. کلا همه جور فرهنگ خیابونی مرتبط باقضیه جزئی از اون میشه. تو خیابون انجام میشه و با فرهنگ خیابونیه و اعتراض رو داره.
– چیزی که بخوای بگی که برات خیلی مهمه درمورد گرافیتی چه کار کردن چیه؟
Mr.k: اگه دیدن کسی اسپری دستشه فکر نکنن میخواد شعار بنویسه. اسپری باهاش میشه هزار تا کار کرد. به نظرم همینا که می‌نویسن حتی اینجا پارک نکن و اینجا آشغال نریزید گرافیتی واقعی هستن در واقع همونیکه تو هر حرفی رو که داری بیای بنویسی رو دیوار حالا یا با اسپری یا با استیکر بچسبونی یا هر کاری که می‌تونی بکنی. تو خیابونم باشه دیگه یعنی تو تلوبزیون نباشه یا حتی گالری.
– کدوم سال برای گرافیتی کارای ایران خیلی خوب بود؟
Mr.k: سال ٩٢ کلی نمایشگاه برگزار شد، نمایشگاه مقوا، نمایشگاه هوشیاری، نمایشگاه الفبا بود، تهران به نیویورک -نیویورک به تهران، پنج، شش تا نمایشگاه بود و خیلی خوب بود از لحاظ نمایشگاهی. ولی خیلی کم پیش میاد که یهو مثلا این همه توجه باشه و اینقدر نمایشگاه برگزار بشه. فکرکنم از وقتی که تو ایران گرافیتی بوده  دو بار این طور شده.
– تو خودت دوست داری کاراتو یه جا نشون بدی؟
Mr.k: آره خوبه مثلا من دو تا نمایشگاه داشتم وGeo هم سه تا داشته. یه دونه تو شیراز داشتیم. دانشکده علوم پزشکی شیراز برگزار کرده بود؛ در مورد مقوا درمانی بود.
– شما با N.G.O‌های خاصی هم کارکردید؟
Mr.k: آره یه کاری داریم با انجمن حمایت از کودکان کار انجام می‌دیم وسود نمایشگاهمون رو می‌خوایم بدیم به اونجا. آره یکی از دغدغه‌های ما کلا به کودکان برمی‌گرده و یه بخشیش هم میشه کودکان کار. کلا به نظر ما کار کردن روی کودکان خیلی   مهمه.
– گرافیتی شیوه زندگی هم هست؟
Mr.k: گرافیتی یه بخشی از Hip-hop و این یه فرهنگ خیلی کلیه که یه روش زندگیه و تو این کار خیلیا دارن فعالیت می‌کنن. یه سریا می‌خونن یه سری آهنگ‌سازی می‌کنن یه سریا میرن گرافیتی کار می‌کنن وتو همین گرافیتی بیست جور آدم هست، یکی چه می‌دونم میره تیزکاری یاد می‌گیره یکی میره کثیف کاری یاد می‌گیره. یه قسمت خیلی مهم دیگه‌اش که تو ایران بهش بها داده نمی‌شه مثلا Breakdance و بقیه همه شون اینا با هم زنده ان نمی‌شه یکیشون رو‌برداری قانونیش کنی و بقیه‌اش رو نه. واسه همین امیدی ندارم که یه روز هیچکدوم از این قسمتا قانونی بشه چه با گفتاواز چه با ایروبیک چه با دیوارنگاری اینا همه‌اش واژه‌سازیه که دارن میزارن که سعی کنن بتونن یه قسمتشو جدا کنن و جهت بدن و… اگرم مثلا در نهایت گفتاوازی بیاد هزار نفرم برن و مجوز بگیرن و کار کنن در نهایت این با Hip-hop که ما داریم روش وقت و عشق می‌ذاریم و کار می‌کنیم فرق می‌کنه کار ما یه کار خیابونیه، من با رفیقام که میرم تو پارک یا خیابون می‌شینیم کنار هم اونه نه اونی که تو اینستاگرام هست نه اونی که شهرداری میاد برگزار می‌کنه گفتاواز یا ایروبیک نیست.
– تمیزکاری یعنی چی؟
Mr.k: یعنی کسی که بیشتر میاد رو جنبه‌های بصری و زیبایی کار تمرکز می‌کنه. یعنی میاد حالت‌های مختلفی از یه فونت رو طراحی می‌کنه که وقتی ببینیش توش خشونت رو حس کنی. رنگارو یه طوری تلفیق می‌کنه که رو مخاطب یه تاثیری بذاره. این یه جنبه کاره، یه جنبه هم که همین استریت‌آرته که به نظر ما جلوتره. کثیف‌کاری هم منظورم همون استفاده از اسپری مشکیه که شره میکنه رنگ و میریزه. اینا یه چیزایی بین من و Geo بیشتر.

منبع: روزنامه اعتماد
نویسنده: رضا یوسف دوست

اشتراک گذاری:
کانال «چی رپ» در تلگرام

۳ دیدگاه

لطفا از حروف فارسی برای درج نظرتان استفاده کنید و از ادبیات زشت بپرهیزید

  1. ممنون
    بسیار عالی

     
  2. زیرزمین سهم من از زمین فقط همین (رض)
    خیلی خوب بود ممنون

     

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.